Kış sonrası bakım listesi: Çatı, cephe ve oluk kontrolü

Kış bitip kar eridiğinde, binanın soğuk aylarda neler yaşadığı ortaya çıkar. Eskişehir'de sık görülen donma ve çözülme döngüleri, kar yükü ve saçaklarda oluşan buz; çatıya, oluklara ve cepheye fark edilmeden hasar verebilir. Bahar, bu hasarları büyümeden onarmak ve yaz sezonundaki işleri planlamak için en doğru zamandır. Kış öncesi yapılacak kontroller için kış öncesi çatı kontrol listemize bakabilirsiniz; bu yazı kış sonrasına odaklanıyor.

Kısaca: Kış sonrasında kiremit ve mahyalar, kar yüküyle sarkan çatı bölümleri, oluk askıları ve eğimi, cephede don kaynaklı sıva dökülmeleri ve mantolama hasarları, balkon ve teraslarda su birikmesi, baca, iç mekândaki küf ve bahçede çöken zeminler kontrol edilmelidir. Tespit edilen sorunlar baharda onarılırsa, yaz aylarında boya ve yalıtım gibi büyük işler için zaman kazanılır.

1. Çatı

• Kar yükü veya fırtınayla kırılan ve kayan kiremitler
• Harcı dökülmüş ya da yerinden oynamış mahya kiremitleri
• Çatı yüzeyinde dalgalanma veya çökme: Taşıyıcı ahşapta zayıflamaya işaret edebilir ve uzman tarafından incelenmelidir.
• Çatı arasında kış boyunca oluşan sızıntı izleri ve ıslanmış yalıtım

Sızıntı belirtisi gördüyseniz kaynağı bulmak için çatı akıntısı nereden gelir? yazımız yol gösterebilir.

2. Oluklar ve iniş boruları

• Buz ağırlığıyla esneyen, yerinden çıkan veya kırılan askılar
• Eğimi bozulmuş, su biriktiren oluk bölümleri
• Ek yerlerinden damlama ve çatlamış parçalar
• Tıkanmış süzgeçler ve iniş boruları
• Çatıdan kayan kar ve buz nedeniyle ezilmiş ya da şekli bozulmuş oluk kenarları

3. Cephe

Sıvanın içine giren su donduğunda genleşir ve sıvayı iter. Bu yüzden kış sonrasında özellikle saçak altlarında, pencere denizliklerinin altında ve zemine yakın bölümlerde kabarma ve dökülme görülür.

• Kabarmış, boşluk sesi veren veya dökülen sıva
• Yeni oluşmuş çatlaklar
• Mantolamalı cephelerde darbe izleri, delikler ve filenin göründüğü bölgeler: Bu hasarlar küçükken onarılmazsa yalıtım su alır.
• Zemine yakın duvarlarda beyaz tuz lekeleri ve nem izleri

Cephedeki çatlakların nedenleri için mantolama sonrası cephe çatlakları yazımıza bakabilirsiniz.

4. Balkon ve teraslar

Kar eridikten sonra balkon ve teraslarda su birikip birikmediğine bakın. Göllenme, derzlerde açılma ve alt katın tavanında leke, su yalıtımının zayıfladığını gösterir. Korkuluk diplerinde ve süzgeç çevrelerinde çatlaklar da kontrol edilmelidir.

5. Baca

Baca tuğlalarında dökülme, derzlerde boşalma ve baca şapkasında hasar olup olmadığını kontrol ettirin. Baca dibi detayları, çatı sızıntılarının en sık kaynaklarındandır. Sobalı veya şömineli evlerde baca içinin temizletilmesi ve kontrol ettirilmesi, bir sonraki kış için güvenlik açısından da önemlidir. Kış boyunca baca çevresindeki sac ve kiremit birleşimlerinde oluşan açılmalar, bahar yağmurlarında sızıntıya dönüşebilir.

6. İç mekân

• Dış duvar köşelerinde ve pencere çevrelerinde küf
• Son kat tavanlarında su lekeleri
• Pencere doğramalarında yoğuşma izleri ve bozulmuş contalar

Küf varsa nedeni çoğunlukla yoğuşmadır; temizlik ve boyadan önce nedenin çözülmesi gerekir.

7. Bahçe ve çevre

• Donla kabaran veya suyla çöken kilit taşları
• Tıkanmış yağmur suyu ızgaraları ve drenaj çıkışları
• İstinat duvarlarında öne eğilme, çatlak veya tıkanmış barbakan delikleri
• Kar küreme sırasında zarar gören bordürler, basamaklar ve bahçe aydınlatmaları

8. Planlama: Bahar ve yaz işleri

Bahar yalnızca onarım değil, planlama mevsimidir. Mantolama ve dış cephe boyası gibi işler için en uygun dönem ilkbahar sonundan sonbahar ortasına kadardır ve bu dönemde ekiplerin takvimi hızla dolar. Keşif ve teklifleri baharda tamamlamak, işlerin uygun havaya denk gelmesini sağlar. Mevsim seçimi için mantolama kışın yapılır mı? yazımıza bakabilirsiniz.

Kış hasarı mı, eski bir sorun mu?

Kış sonrasında fark edilen her sorun kıştan kaynaklanmaz; kış çoğu zaman mevcut zayıflıkları görünür hâle getirir. Örneğin sıvadaki kabarma, yıllardır süren bir nem sorununun sonucu olabilir. Su kaynağı çözülmeden yapılan sıva tamiri bir sonraki kışta yeniden dökülür. Bu yüzden hasar görülen her noktada şu soru sorulmalıdır: Su buraya nereden geliyor? Oluk taşması mı, balkon sızıntısı mı, yoksa zeminden yükselen nem mi?

Kontrolleri kayıt altına alın

Her bahar aynı noktaların fotoğrafını çekip tarihleriyle saklamak, sorunların büyüyüp büyümediğini anlamanın en kolay yoludur. Apartmanlarda bu kayıtlar, yönetimin bakım planı yapmasını ve kat malikleri kurulunda karar alınmasını da kolaylaştırır. Keşif sırasında bu fotoğrafları paylaşmanız, sorunun geçmişini anlamaya yardımcı olur.

Sık sorulan sorular

Kış sonrası kontrolü kendim yapabilir miyim?

Yerden, balkonlardan ve çatı arasından yapılabilecek gözlemleri kendiniz yapabilirsiniz. Çatıya çıkmayı ve iskele kurmayı gerektiren kontroller ise güvenlik ekipmanı olan bir ekibe bırakılmalıdır.

Cephedeki küçük sıva dökülmeleri beklemeli mi?

Beklememek daha doğrudur. Açıkta kalan bölgeye giren su bir sonraki kışta donarak hasarı büyütür. Küçük onarımlar, büyük cephe işlerine dönüşmeden yapılmalıdır.

Oluk askıları kışın neden bozulur?

Olukta biriken su ve kar donarak ağırlaşır; seyrek veya zayıf askılar bu yükü taşıyamaz. Askıların sıklığı ve sağlam bir saçağa sabitlenmesi bu yüzden önemlidir.

Kış sonrası bakım ne zaman yapılmalı?

Kar tamamen eridikten ve yüzeyler kuruduktan sonra, genellikle ilkbaharın ilk ılık haftalarında yapılması uygundur. Onarımlar için ise yağışsız ve don riskinin geçtiği günler beklenmelidir.

Eskişehir'de kış sonrası hasar tespiti ve onarım için çatı aktarımı, yağmur oluğu ve boya badana hizmetlerimizi inceleyebilir veya bize ulaşabilirsiniz.